Νερόμυλος Κωστή Γιαννάκη
Στην Κύπρο μέχρι τη δεκαετία του 1950 ήταν σε ευρεία χρήση οι νερόμυλοι για το άλεσμα του σιταριού. Στο νησί υπήρχαν εκατοντάδες νερόμυλοι από τους οποίους εξακολουθούν να βρίσκονται σε καλή κατάσταση πάνω από σαράντα, διασκορπισμένοι σε πολλές κοιλάδες του νησιού.
Η πιο παλιά γνωστή αναφορά στους νερόμυλους είναι σ’ ένα έγγραφο ιδιοκτησίας του 12ου αι. που αναφέρεται στα περιουσιακά στοιχεία του μοναστηριού της Θεοτόκου των Κρινέων στο χωριό Λιθικό δίπλα στη Βασίλεια.
Στην περιοχή «Μώλος» βρίσκεται ένας από τους δύο άριστα διατηρημένους νερόμυλους, ο νερόμυλος του Κωστή Γιαννάκη.
Οι νερόμυλοι αυτοί είναι συνήθως πετρόκτιστοι υδατόπυργοι ψηλοί, και είναι ορθογώνιοι, τετράγωνοι ή κυκλικοί. Τα αυλάκια που οδηγούν στον λάκκο στηρίζονται σε καμάρες ή σε τοίχους με αντηρίδες. Αποτελείται από ένα στενόμακρο μονόχωρο, το μακρυνάρι ή δίχωρο με δοκούς ή καμάρες και επίπεδη στέγη. Η φτερωτή συνήθως είναι οριζόντια, ξύλινη κι αργότερα σιδερένια.
Σημαντικά για έναν τόπο, όπου οι συνθήκες επιβάλλουν τη σωστή διαχείριση και οικονομία του νερού, είναι τα υδραυλικά έργα υποδομής για τη συγκέντρωση, την αποθήκευση και τη διοχέτευση του νερού. Αποτελούν αναπόσπαστα μέρη του μύλου, κάποτε υψηλής τεχνολογίας, και περιλαμβάνουν φράγματα, δεξαμενές, αυλάκια με «δησιές», υδραγωγεία, λάκκους κλπ.
Τοποθεσία
Μνημεία
Γεφύρι Μύλου Γωνιάς
Δίπλα από τον Μύλο της Γωνιάς βρίσκεται και ένα μεγάλο πέτρινο γεφύρι. Πρόκειται για το πρώτο γεφύρι που κτίστηκε στην Κακοπετριά και αποτελούσε την αποκλειστική οδό πρόσβασης μεταξύ Σολέας, Πιτσιλιάς και Μαραθάσας. Από το γεφύρι οι κάτοικοι της Κακοπε
Ελιόμυλος της Παφίταινας
Ο παραδοσιακός Ελιόμυλος της Παφίταινας βρίσκεται στο κέντρο της κοινότητας Σπηλίων. Χτίστηκε τον περασμένο αιώνα, όπως μαρτυρείται από το πιεστήριό του, που φέρει χαραγμένη τη χρονολογία 1894. Ανήκε στην Κατερίνα Κουτσολοϊζή (Παφίταινα) από τα Σπήλια,
Ενετική γέφυρα
Το ενετικό γεφύρι, κτισμένο τον 16ο αιώνα, ένωνε παλαιότερα το χωριό με τη Μονή του Αγίου Ιωάννη του Λαμπαδιστή, το πρώτο Δημοτικό Σχολείο και την αγροτική περιοχή που βρίσκεται πέρα από αυτό. Βρίσκεται λίγο πιο κάτω από τη Μονή ανάμεσα σε πανύψηλα πλα
Ηρώο Αγωνιστών της ΕΟΚΑ
Το Ηρώο Αγωνιστών της ΕΟΚΑ βρίσκεται στο κέντρο των Σπηλίων. Είναι ένα σύμπλεγμα τεσσάρων ανδριάντων των αγωνιστών της ΕΟΚΑ που σκοτώθηκαν στα Κούρδαλι στις 20 Ιουνίου 1958, ενώ εκπαιδεύονταν στη χρήση νάρκης: Ανδρέας Πατσαλίδης, Κώστας Αναξαγόρα, Πανα









